Tryb overlay (nakładka) jest jednym z najciekawszych trybów mieszania w Photoshopie jeśli chodzi o dodawanie efektów specjalnych do zdjęć lub grafik. Za jego pomocą wprawny rzemieślnik może zamienić marną fotkę w interesujący kawałek fotografii.
O trybie tym pisano już wielu miejscach na sieci, kto ciekaw - może sobie wygooglać. Jednakże opisy, na które trafiłem różnią się nieco między sobą i nie do końca wyjaśniają, jak można go użyć. Ja sam go poznaję już od wielu lat i co jakiś czas znajduje kolejne ciekawe zastosowanie. A kto wie, czy po napisaniu tego artykułu nie wpadnę przypadkiem na coś jeszcze innego.
Działanie trybu overlay zależy mocno od tego, co jest na warstwie poniżej jak i na bieżącej. Większość opisów zgodnie twierdzi, że kolory ciemniejsze od neutralnego (#808080 dla trybu RGB) są przyciemniane, a jaśniejsze rozjaśniane. Jednakże nie do końca. Jasne kolory mogą być przyciemniane, a ciemne rozjaśniane, a siła tego działania zależy od jasności kolorów na obu warstwach. Żeby jeszcze bardziej zamieszać napiszę, że im jaśniejszy jest kolor na niższej warstwie tym mocniej będzie rozjaśniany (jeśli bieżąca warstwa jest np. biała) a słabiej przyciemniany (jeśli jest np. czarna). I na odwrót. Na próbę proponuję wypełnić warstwę dla trybu overlay kolorem szarym (#808080). Jak widać, nic się nie zmienia. Ale już np. biały lub czarny odpowiednio wpływa. Każdy kanał jest oczywiście mieszany niezależnie.
Najczęściej używa się tego trybu do miękkiego rozmycia fotografii i nadania mu "romantyczności". Przyciemniane są ciemne miejsca, rozjaśniane jasne. Przy okazji "wygładzane są" nierówności skóry a kolory stają się bardziej nasycone. Jak to zrobić? Najprościej: duplikujemy warstwę zdjęcia, zmieniamy tryb na overlay i rozmywamy ją filtrem gausian blur (ustawienia dobierając eksperymentalnie). Możemy też zmniejszyć krycie. Ja czasami stosuję maskę na podstawie jasności zdjęcia.
Drugim częstym zastosowaniem jest wyostrzanie zdjęcia za pomocą filtra high-pass (górnoprzepustowego). Zdaniem wielu grafików jest to lepszy sposób niż unsharp mask (maska wyostrzająca). Zgadzam się z nimi. Chociaż jest z nim trochę więcej zabawy, to efekt jest subtelniejszy. Jak to robimy? Duplikujemy warstwę, zmieniamy tryb na overlay i używamy filtra high-pass. Żeby wzmocnić efekt możemy zduplikować przefiltrowaną warstwę lub krzywymi (albo poziomami) zwiększyć kontrast. Trzeba jednak robić to ostrożnie, żeby nie zmienić jasności zdjęcia.
Akcje z tymi efektami można znaleźć w moim zestawie akcji, który kiedyś opisywałem.
Tryb ten bardzo pomaga przy stosowaniu niektórych filtrów z palety render, zwłaszcza lens flare i lighting effects. Jako że nie działają one na pustej warstwie, trzeba ich używać na warstwie z grafiką. Oczywiście po takim zabiegu niewiele już można zrobić. A co jak chcemy przesunąć, usunąć albo mamy dużo warstw, których nie chcemy spłaszczać? Otóż sposób jest prosty. Najpierw używamy filtra na zwykłej warstwie, celem dopasowania parametrów i umiejscowienia np. flary. Potem cofamy operację (ctrl+z), tworzymy szarą (#808080) warstwę w trybie overlay i powtarzamy użycie ostatniego filtra (ctrl+f). Teraz można np. dopasować kolory, pobawić się krzywymi albo np. dodać szum. Możliwości jest wiele.
Tryb overlay często też jest używany do dodawania tekstur do zdjęć lub grafik. Zachowywana jest jasność i ogólna kolorystyka zdjęcia oryginalnego, natomiast bardzo subtelnie pojawia się np. faktura kamienia na skórze modelki. Oczywiście często trzeba popracować jeszcze z maskami, ale to już są drobiazgi.
A gdy potrzeba tła dużej rozdzielczości (np. starego papieru) można wziąć kilka mniejszych tekstur papieru, powiększyć je do odpowiedniej wielkości i pokombinować z tym trybem. Pikseloza zanika a zbyt wielkie nasycenie kolorów można na koniec zmniejszyć warstwą dopasowania hue/saturation. Udało mi się w ten sposób zrobić tło do roll-upa (1x2m) z tekstur nie większych niż A4.
Grafika nagłówka tego tekstu składa się z 5 warstw. W kolejności od najniższej, która jest po prostu tłem (pozostałe są w trybie overlay):
Niedługo tekst o kilku prostych sposobach na poprawę klimatu zdjęć.
